Bệnh lao là má»™t trong những bệnh truyá»n nhiá»…m gây tá» vong hà ng đầu trên thế giá»›i. Năm 2023, có khoảng 10,8 triệu ngưá»i mắc bệnh lao và 1,25 triệu ngưá»i tá» vong. Việt Nam nằm trong nhóm các quốc gia có gánh nặng bệnh lao cao, vá»›i khoảng 182.000 ca mắc má»›i năm 2023, tương đương 182 ca/100.000 dân. (Báo cáo Lao toà n cầu cá»§a WHO, 2024).
Dưới sá»± dẫn dắt cá»§a PGS TS Nguyá»…n Thụy Thương Thương, TS Lê Thanh Hoà ng Nháºt, cùng các cá»™ng sá»± tại Äại há»c Oxford và Viện Francis Crick (Vương quốc Anh), dá»± án là má»™t trong những nghiên cứu đầu tiên tìm hiểu các chỉ dấu sinh há»c và tế bà o liên quan đến tiến triển bệnh và kết quả Ä‘iá»u trị ở bệnh lao phổi và lao mà ng não.
Trong vòng 6 năm, nhóm nghiên cứu sẽ theo dõi hÆ¡n 3.500 bệnh nhân tại Việt Nam, kết hợp dữ liệu lâm sà ng, kết quả xét nghiệm và mẫu sinh há»c được thu tháºp theo thá»i gian. Ứng dụng các công nghệ tiên tiến hà ng đầu, bao gồm phương pháp phân tÃch sinh há»c Ä‘a chiá»u từ gen – dịch mã – phiên mã – hệ protein (multi-omics), giải trình tá»± tế bà o đơn (single-cell genomics) và mô hình nhiá»…m tế bà o (cell infection model), nghiên cứu sẽ tìm hiểu cách các yếu tố di truyá»n và miá»…n dịch ảnh hưởng đến tiến trình bệnh và khả năng phục hồi.
Nghiên cứu táºp trung và o ba hạng mục chÃnh:
- Gánh nặng vi khuẩn và đáp ứng Ä‘iá»u trị
- Cơ chế gây tỠvong và khả năng sống sót ở bệnh nhân lao mà ng não
- Vai trò cá»§a dexamethasone trong kết cục Ä‘iá»u trị lao mà ng não
Từ đó, nhóm nghiên cứu kỳ vá»ng sẽ xác định được các dấu ấn sinh há»c má»›i giúp theo dõi hiệu quả Ä‘iá»u trị, đồng thá»i tìm ra các mục tiêu Ä‘iá»u trị má»›i hướng và o váºt chá»§ (host-directed therapies). Nhóm cÅ©ng sẽ xây dá»±ng cÆ¡ sở dữ liệu tÃch hợp toà n diện, trở thà nh nguồn tà i nguyên quý giá cho các nghiên cứu hệ thống và y há»c chÃnh xác trong bệnh lao.

“Giải thưởng nà y cho phép chúng tôi ứng dụng những tiến bá»™ khoa há»c tiên tiến nhất để giải quyết má»™t thách thức sức khá»e toà n cầu đã tồn tại nhiá»u tháºp ká»·. Việc hiểu rõ cÆ¡ chế bệnh và phục hồi ở cấp độ phân tá» sẽ giúp theo dõi Ä‘iá»u trị hiệu quả hÆ¡n, phát triển các liệu pháp Ä‘iá»u trị chÃnh xác hÆ¡n,†PGS TS Nguyá»…n Thụy Thương Thương, Trưởng nhóm Nghiên cứu Lao tại OUCRU, chia sẻ.
Dự án được phát triển trên cơ sở hơn 20 năm kinh nghiệm nghiên cứu bệnh lao của OUCRU tại Việt Nam, cùng quan hệ hợp tác chặt chẽ với các bệnh viện và cơ quan y tế trong nước. Với bỠdà y nghiên cứu lâm sà ng, trang thiết bị hiện đại và mạng lưới hợp tác quốc tế, OUCRU đã và đang khẳng định vai trò tiên phong trong nghiên cứu bệnh lao và lao mà ng não trên thế giới.
Dá»± án nà y được tà i trợ bởi Giải thưởng Khám phá Wellcome Discovery Awards. Äây là má»™t giải thưởng danh giá dà nh cho các nhà nghiên cứu và nhóm nghiên cứu xuất sắc, há»— trợ những ý tưởng táo bạo và sáng tạo có khả năng mang lại những bước tiến đột phá trong hiểu biết vá» sá»± sống, sức khá»e và phúc lợi con ngưá»i. Thà nh tá»±u nà y đánh dấu má»™t bước tiến quan trá»ng trong sứ mệnh cá»§a OUCRU nhằm cải thiện chẩn Ä‘oán, Ä‘iá»u trị và phòng ngừa các bệnh truyá»n nhiá»…m tại Việt Nam và trong khu vá»±c.
